Biodiversiteit

Biodiversiteit nu 

Door het vernatten van veengronden ontstaat een ander habitat dan de nu aanwezige ontwaterde veengronden die worden gebruikt als grasland of akkerbouwgebied (verbouw van mais). Dit heeft invloed op de biodiversiteit. Nu zijn de inspanningen in het veenweidegebied vooral gericht op de bescherming van weidevogels. De ontwikkeling varieert van jaar tot jaar  maar er is een duidelijke trend te zien. 

Vanaf 1998 is niet alleen de aantallen weidevogels sterk gedaald ook het aantal aanwezige weidevogelsoorten is afgenomen. (1998 is op 100% gesteld). 

Ontwikkeling van de Grutto en Kievit aantallen (als broedvogel) vanaf 1998.  
website: Grutto | Sovon Vogelonderzoek ; Kievit | Sovon Vogelonderzoek

Jaarbericht over weidevogels in Friesland verschenen | Sovon 2022

Voor weidevogels is de optimale waterstand tussen 20-30 cm onder maaiveld, in een kruidenrijke vegetatie. Dit betekent ook minder bemesting en veel latere maaidatum. Deze omstandighedengeven positieve effecten op de voedselvoorziening (in  de bodem) voor de volwassen vogels en zaden en insecten voor de jongen door de kruiden. Kruidenzijn ook  makkelijker te doorkruisen dan gras. 

Weinig van de huidige graslanden voldoen aan de eisen om daadwerkelijk de weidevogels en de overleving van de jongen te faciliteren. Ook een verhoging tot -40 cm waarover soms wordt gesproken is onvoldoende om de weidevogelpopulatie te stabiliseren. 

Biodiversiteit in Paludicultuur gebieden met lisdodde teelt. 

Op dit moment zijn er beperkt gegevens beschikbaar van Nederlandse paludicultuur gebieden, Naar verwachting komt er eind 2026 meer informatie via VIPNL. 

Wel zijn er gegevens beschikbaar over de biodiversiteitsontwikkeling  uit Duitsland en Canada waar al langer lisdodde wordt bemonsterd en geteeld. 

In Duitsland is de aanwezigheid de verandering in planten kevers en spinnen gemeten. De diversiteit is uitgedrukt in Hill diversity. ( Chao, A. et al. Quantifying sample completeness and comparing diversities among assemblages. Ecol. Res. 35, 292–314 (2020).)

De verschillen zijn gemeten tussen verschillend gebruik van lisdodde velden High Intensity percelen die jaarlijks gemaaid worden, Low intensity percelen die zo nu en dan gemaaid worden en niet gemaaide percelen.  Bij de soorten die zich vestigden in de lisdodde velden waren ook bedreigde (rode lijst) soorten, dus niet alleen algemene soorten. De zich vestigende soorten waren geen soorten uit veengebieden, maar vooral soorten van “wetlands” In de onderzoeken geven ze ook aan dat er nog een ontwikkeling in de tijd plaats vindt. Afhankelijk van de ouderdom van de teelten. 

De diversiteit is lager dan in natuurlijke venen. Dit blijkt uit werk in Canada waar natuurlijke wetlands werden vergeleken met percelen waar lisdodde zich had gevestigd

In Nederland  zijn er de eerste voorlopige resultaten gepubliceerd waarin verschillende paludicultuur-teelten zijn vergeleken. Deze zijn ook vergeleken met een grasland gebied. In de figuur zijn verschillende faunagroepen weergegeven.De ontwikkelingen van de vogels in paludicultuur is weergegeven in de volgende tabel waarin een beeld is geschetst van de referentiesituaties en van de verschillende paludicultuur teelten. 

Conclusies

Alles wijst op een duidelijke toename  van de biodiversiteit bij lisdoddeteelt. Echter de weidevogels en een aantal specialisten van wetlands zijn (nog) niet aangetroffen in de lisdodde velden. 

Vanuit het Moorzentrum in Graifswald is een duidelijke suggetie gedaan om de biodiversiteit van de vernatte gebieden te verhogen 

“Aangezien de reacties van de afzonderlijke taxa verschillend waren, moet het toekomstige beheer erop gericht zijn een mozaïek van habitats met verschillende beheerintensiteiten te creëren. De aard en intensiteit van het beheer spelen daarbij een grote rol”